Po obiedzie marzysz o drzemce, a już godzinę później znów masz ochotę na coś słodkiego? Takie wahania mogą mieć związek z tym, jak Twój organizm reguluje poziom cukru we krwi po posiłku. Jednym ze składników roślinnych, który w ostatnich latach przyciąga uwagę naukowców w kontekście gospodarki glukozowej, jest berberyna – żółty alkaloid występujący m.in. w berberysie.
Czym jest berberyna i skąd się bierze?
Berberyna to alkaloid izochinolinowy obecny w korzeniu i korze berberysu (Berberis), a także w gorzkniku i mahonii. Od wieków używano tych roślin w medycynie tradycyjnej Azji, a współczesne badania skupiają się na jej wpływie na gospodarkę węglowodanową i lipidową.
W suplementach występuje najczęściej jako chlorowodorek lub siarczan berberyny, zwykle standaryzowany, czyli z określoną zawartością czystego związku w ekstrakcie.
Co pokazują badania?
Przegląd systematyczny z metaanalizą opublikowany w Frontiers in Pharmacology objął 37 badań z randomizacją i 3048 pacjentów z cukrzycą typu 2¹. Berberyna obniżała w nich glukozę na czczo średnio o około 0,8 mmol/l, glukozę 2 godziny po posiłku o około 1,2 mmol/l, a hemoglobinę glikowaną HbA1c o około 0,6 punktu procentowego¹.
Efekt był tym większy, im wyższy był wyjściowy poziom cukru¹. Autorzy zastrzegają jednak, że większość badań pochodziła z Chin i trwała krótko, więc potrzeba dalszych prac¹.
Ważne: to były badania u osób z rozpoznaną cukrzycą, w ramach leczenia. Berberyna w suplemencie diety nie jest lekiem i nie zastępuje terapii ani diety.
Jak berberyna działa w organizmie?
Najczęściej opisywany mechanizm to aktywacja enzymu AMPK, który działa jak czujnik energii w komórce. Gdy AMPK jest aktywna, komórki chętniej pobierają glukozę z krwi, a wątroba produkuje jej mniej. Stąd zainteresowanie berberyną u osób z insulinoopornością i wahaniami cukru.
Jeśli chcesz zrozumieć temat głębiej, przystępny przewodnik po tym, czym jest berberyna, jakie ma właściwości i jak ją stosować, znajdziesz na blogu sklepu Rodzinne Skarby.
Jak stosować berberynę i na co uważać?
W badaniach stosowano zwykle 0,5-1,5 g dziennie, w dawkach podzielonych, w trakcie posiłków¹. Suplementy mają własne dawkowanie na etykiecie i tego warto się trzymać.
Najczęstsze działania niepożądane to dolegliwości żołądkowo-jelitowe: wzdęcia, biegunka, zaparcia. W metaanalizie berberyna nie zwiększała ogólnej liczby zdarzeń niepożądanych¹, ale:
- osoby przyjmujące leki na cukrzycę muszą skonsultować suplementację z lekarzem, bo efekty mogą się sumować,
- berberyna wchodzi w interakcje z lekami metabolizowanymi przez enzymy wątrobowe,
- nie stosuje się jej w ciąży, w czasie karmienia piersią ani u dzieci.
Który preparat wybrać?
Zwróć uwagę na trzy rzeczy: standaryzację ekstraktu, jasno podaną ilość berberyny w kapsułce i producenta, który istnieje na rynku od lat. Przykładem jest Berberyna Complex Dr Ewy Dąbrowskiej: 200 mg berberyny z ekstraktu berberysu standaryzowanego na 98%, uzupełnione o ekstrakt z liści morwy białej, kwas alfa-liponowy, chrom i cynamon. Jedna kapsułka dziennie do posiłku wystarcza na 60 dni. W sklepie Rodzinne Skarby znajdziesz ją wśród suplementów wspierających prawidłowy poziom cukru, obok chromu, inozytolu i ekstraktu z morwy. Sklep prowadzi firma Jodavita, polski producent suplementów diety z ponad 20-letnim stażem.
Co warto zapamiętać?
- Berberyna ma najlepiej udokumentowany wpływ na cukier spośród roślinnych składników, ale badania dotyczyły głównie chorych na cukrzycę.
- Działa przez aktywację AMPK i ma sens jako dodatek do diety i ruchu, nie zamiast nich.
- Przy lekach na cukrzycę i innych lekach stałych najpierw porozmawiaj z lekarzem.
Suplement diety jest środkiem spożywczym, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety. Suplement diety nie ma właściwości leczniczych.
Źródła
- Xie W, Su F, Wang G i wsp. Glucose-lowering effect of berberine on type 2 diabetes: A systematic review and meta-analysis. Frontiers in Pharmacology, 2022, 13, 1015045. https://doi.org/10.3389/fphar.2022.1015045
Artykuł sponsorowany

Interesuję się zdrowiem oczu i tym, jak codzienne nawyki wpływają na wzrok. Lubię porządkować wiedzę tak, żeby była zrozumiała i bez niepotrzebnego straszenia. Zwracam uwagę na profilaktykę, objawy, których nie warto ignorować, oraz na to, jak przygotować się do badań. Cenię rzetelność i jasny język, bo w tematach zdrowotnych liczy się spokój i konkret.

